ISSN 2450-1611

cfp

KUP

5/11

Zmagania z ideologią

Pierwsza Polska Wystawa Przemysłu Lekkiego w Moskwie (1949)

Katarzyna Jeżowska

Analizując powojenną sytuację polskiej sztuki w latach 80., Andrzej Turowski użył terminu „ideoza”. Ten lingwistyczny zlepek słów „ideologia” i „gnoza” posłużył mu do opisania obsesyjnej sytuacji, w której każda decyzja, zarówno osobista jak i instytucjonalna, była warunkowana przez ówcześnie dominującą ideologię. „Ideoza – to przestrzeń myśli i systemów, ale zarazem taka, w której indywidualne wybory jawią się w kontekście dominujących politycznych strategii”, wyjaśniał Turowski w swoim tekście. Późniejsze badania nad okresem PRL dowiodły, że ideoza z powodzeniem mogłaby służyć do opisu także innych, pozaartystycznych rodzajów aktywności w państwie zdominowanym przez Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą. Jednak czy mimo niezaprzeczalnego wpływu ideologii na życie w socjalistycznej Polsce istniały sfery wyjęte spod jej dominacji? Bądź też czy możemy sobie wyobrazić alternatywny element mający równie znaczący wpływ na oficjalne działania państwa co ideologia?

 

cały teksty dostępny w wydaniu papierowym

projekt
zespół wespół